Czyste Powietrze 2025: Jak zdobyć 135 000 zł na dom?

Program „Czyste Powietrze” to niezwykle ważna inicjatywa, która otwiera drzwi do komfortowego i energooszczędnego domu dla tysięcy właścicieli budynków jednorodzinnych. W obliczu rosnących cen energii i konieczności walki ze smogiem, to kompleksowe wsparcie finansowe na wymianę starych „kopciuchów” i termomodernizację staje się kluczową szansą na poprawę jakości życia i znaczące obniżenie rachunków.

Co to jest program "Czyste Powietrze" i dlaczego jego cele są ważne dla Ciebie?

Program „Czyste Powietrze” to flagowa inicjatywa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), realizowana we współpracy z wojewódzkimi funduszami (WFOŚiGW). Jego głównym celem jest poprawa jakości powietrza w Polsce poprzez zmniejszenie emisji szkodliwych substancji, w tym gazów cieplarnianych i pyłów, pochodzących z przestarzałych źródeł ciepła w domach jednorodzinnych. Dla Ciebie, jako właściciela domu, oznacza to nie tylko możliwość przyczynienia się do zdrowszego środowiska, ale przede wszystkim realne korzyści: ciepły, komfortowy dom, znacznie niższe rachunki za ogrzewanie i wzrost wartości Twojej nieruchomości. To inwestycja, która zwraca się wielokrotnie.

Kluczowe zmiany w programie od 2025 roku co musisz wiedzieć, by nie stracić dotacji?

Od 31 marca 2025 roku w programie „Czyste Powietrze” weszły w życie istotne zmiany, które mają na celu jeszcze większe ukierunkowanie wsparcia na najbardziej efektywne rozwiązania. Jako ekspert, muszę podkreślić, że świadomość tych zmian jest kluczowa, aby skutecznie ubiegać się o dofinansowanie. Przede wszystkim, program kładzie teraz znacznie większy nacisk na kompleksową termomodernizację. Oznacza to, że aby uzyskać najwyższe kwoty dotacji, nie wystarczy już tylko wymienić pieca. Kluczowe jest również wykonanie obowiązkowego audytu energetycznego, który wskaże optymalny zakres prac termomodernizacyjnych. Co ważne, z listy dofinansowywanych źródeł ciepła wykluczono kotły gazowe i węglowe, a instalacje fotowoltaiczne mogą być kosztem kwalifikowanym tylko w połączeniu z wymianą źródła ciepła, a nie jako samodzielne zadanie. Te zmiany mają na celu zapewnienie, że inwestycje prowadzą do realnej, głębokiej poprawy efektywności energetycznej i redukcji emisji.

Smog, OZE, efektywność energetyczna jak program NFOŚiGW wpisuje się w te trendy?

Program „Czyste Powietrze” jest doskonałym przykładem, jak polityka państwa może wspierać kluczowe trendy ekologiczne i energetyczne. Aktywnie walczy ze smogiem, eliminując najbardziej emisyjne źródła ciepła, które są główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza w wielu regionach Polski. Jednocześnie, program silnie promuje odnawialne źródła energii (OZE), takie jak pompy ciepła czy kotły na biomasę (pellet, drewno zgazowywane), wspierając transformację energetyczną kraju. Dzięki dofinansowaniu do kompleksowej termomodernizacji, program znacząco zwiększa efektywność energetyczną budynków, co przekłada się na mniejsze zużycie energii, a tym samym na mniejsze emisje i niższe rachunki dla Ciebie. To długoterminowa inwestycja w przyszłość zarówno Twojego portfela, jak i naszej planety.

Kto może skorzystać: sprawdź, czy kwalifikujesz się do dofinansowania

Właściciel czy współwłaściciel domu jednorodzinnego precyzyjne kryteria własnościowe

Zgodnie z zasadami programu, o dotację mogą ubiegać się właściciele lub współwłaściciele domów jednorodzinnych, a także wydzielonych w budynkach jednorodzinnych lokali mieszkalnych z wyodrębnioną księgą wieczystą. Ważne jest, aby budynek był już oddany do użytkowania. Program dotyczy wyłącznie budynków mieszkalnych jednorodzinnych, co oznacza, że właściciele mieszkań w blokach czy budynkach wielorodzinnych nie mogą z niego skorzystać.

Progi dochodowe w 2026 roku: od czego zależy wysokość Twojej dotacji?

Wysokość dofinansowania w programie „Czyste Powietrze” jest ściśle uzależniona od Twoich dochodów. Obowiązuje prosta zasada: im niższy dochód, tym wyższe wsparcie możesz otrzymać. Dla poziomu podstawowego dofinansowania, roczny dochód wnioskodawcy nie może przekroczyć 135 000 zł. To kluczowy próg, który decyduje o tym, czy w ogóle kwalifikujesz się do programu w najniższym wariancie.

Poziom podstawowy, podwyższony i najwyższy jak obliczyć swój dochód i przypisać się do grupy?

Program „Czyste Powietrze” przewiduje trzy poziomy dofinansowania, każdy z własnymi kryteriami dochodowymi:

• Poziom podstawowy: Przeznaczony dla osób, których roczny dochód nie przekracza 135 000 zł. Jest to dochód wnioskodawcy, rozumiany jako suma dochodów z różnych źródeł, pomniejszona o składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy.
• Poziom podwyższony: Dostępny dla osób, których przeciętny miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 1 894 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 2 651 zł w gospodarstwie jednoosobowym. Do obliczenia tego dochodu bierze się pod uwagę dochody wszystkich członków gospodarstwa domowego.
• Poziom najwyższy: Skierowany do osób w najtrudniejszej sytuacji materialnej, gdzie przeciętny miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 1 090 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 1 526 zł w gospodarstwie jednoosobowym.

Aby przypisać się do odpowiedniej grupy, musisz dokładnie obliczyć swój dochód. Dla poziomu podstawowego wystarczy roczne rozliczenie PIT. Dla poziomów podwyższonego i najwyższego konieczne jest złożenie zaświadczenia o dochodach z gminy, która zweryfikuje Twoje dochody i dochody członków Twojego gospodarstwa domowego za poprzedni rok kalendarzowy. Zawsze warto sprawdzić aktualne progi dochodowe na oficjalnej stronie programu NFOŚiGW, ponieważ mogą one ulec zmianie.

Na co otrzymasz pieniądze: katalog inwestycji objętych wsparciem

Pożegnanie z "kopciuchem": jakie nowe źródła ciepła są dofinansowywane? (pompy ciepła, kotły na pellet)

Program „Czyste Powietrze” koncentruje się na wspieraniu nowoczesnych, ekologicznych źródeł ciepła, które skutecznie zastąpią przestarzałe „kopciuchy”. Do kwalifikujących się urządzeń należą przede wszystkim pompy ciepła (powietrze-woda, gruntowe), a także kotły na pellet drzewny o podwyższonym standardzie oraz kotły zgazowujące drewno. Niestety, muszę jasno zaznaczyć, że od 2022 roku nie ma już możliwości dofinansowania kotłów węglowych, a od 31 marca 2025 roku program wyklucza również kotły gazowe. Co niezwykle ważne, aby uzyskać dotację na pompy ciepła, kotły zgazowujące drewno i kotły na pellet, musisz wybrać urządzenie, które znajduje się na Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM). To gwarancja jakości i efektywności.

Kompleksowa termomodernizacja, czyli inwestycja, która zwraca się najszybciej

Kompleksowa termomodernizacja to serce programu „Czyste Powietrze” w jego nowej odsłonie. Nie chodzi już tylko o wymianę pieca, ale o całościowe podejście do efektywności energetycznej budynku. To inwestycja, która w długiej perspektywie przynosi największe oszczędności i najbardziej znacząco poprawia komfort życia. W ramach kompleksowej termomodernizacji możesz uzyskać najwyższe kwoty dofinansowania, ale pamiętaj, że obowiązkowe jest wykonanie audytu energetycznego. To on wskaże, jakie prace są najbardziej opłacalne i niezbędne do osiągnięcia wymaganego w programie wskaźnika zmniejszenia zapotrzebowania na energię użytkową (EU) o co najmniej 40% lub do wartości nie większej niż 80 kWh/(m²·rok).

Wymiana okien, drzwi i ocieplenie ścian szczegółowy zakres prac

W ramach kompleksowej termomodernizacji program „Czyste Powietrze” wspiera szeroki zakres prac, które mają na celu znaczącą poprawę izolacyjności termicznej Twojego domu. Obejmuje to przede wszystkim:

• Docieplenie przegród budowlanych: ścian zewnętrznych, dachów, stropodachów, podłóg na gruncie lub nad nieogrzewanymi piwnicami.
• Wymianę stolarki okiennej: starych, nieszczelnych okien na nowe, energooszczędne modele.
• Wymianę stolarki drzwiowej: starych drzwi zewnętrznych i bram garażowych na nowe, o lepszych parametrach izolacyjnych.

Celem tych wszystkich działań jest minimalizacja strat ciepła z budynku, co bezpośrednio przekłada się na niższe rachunki za ogrzewanie i wyższy komfort termiczny wewnątrz pomieszczeń.

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła (rekuperacja) dlaczego warto?

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, czyli popularna rekuperacja, to kolejna inwestycja, która kwalifikuje się do dofinansowania w programie „Czyste Powietrze”. Dlaczego warto się na nią zdecydować? Rekuperacja zapewnia stały dopływ świeżego powietrza do Twojego domu, jednocześnie odzyskując ciepło z powietrza wywiewanego. Oznacza to, że nie tracisz cennego ciepła przez wentylację, co przekłada się na realne oszczędności na ogrzewaniu. Dodatkowo, system filtruje powietrze, usuwając alergeny i zanieczyszczenia, co znacząco poprawia jakość powietrza wewnątrz budynku. To rozwiązanie, które podnosi komfort życia i zdrowie domowników, jednocześnie obniżając koszty eksploatacji.

Ile możesz zyskać: konkretne kwoty i limity dotacji

Symulacja kosztów: przykładowe wyliczenia dla różnych poziomów dofinansowania

Maksymalne kwoty dotacji w programie „Czyste Powietrze” są naprawdę imponujące i mogą znacząco odciążyć Twój budżet. Dla beneficjentów z najwyższego poziomu dofinansowania, przy kompleksowej termomodernizacji z wymianą źródła ciepła na pompę ciepła i montażem instalacji fotowoltaicznej, wsparcie może sięgnąć nawet 135 000 zł! To ogromna kwota, która pokrywa znaczną część kosztów inwestycji. Pamiętaj jednak, że fotowoltaika jest kosztem kwalifikowanym tylko w połączeniu z wymianą źródła ciepła. Dla niższych progów dochodowych kwoty są odpowiednio niższe, ale wciąż bardzo atrakcyjne. Przykładowo, dla poziomu podstawowego, maksymalna dotacja na samą pompę ciepła powietrze-woda może wynieść do 20 400 zł, a na kompleksową termomodernizację z pompą ciepła do 66 000 zł. Zawsze warto dokładnie sprawdzić aktualny cennik dotacji na stronie programu, aby precyzyjnie oszacować swoje korzyści.

Jak audyt energetyczny wpływa na wysokość wsparcia? (Dodatkowe 1200 zł)

Audyt energetyczny to kluczowy element w nowej wersji programu, szczególnie jeśli zależy Ci na najwyższym dofinansowaniu. Jest on obowiązkowy dla uzyskania wyższego wsparcia na kompleksową termomodernizację. Co więcej, program przewiduje na niego dodatkową dotację w wysokości do 1200 zł. Audyt energetyczny to szczegółowa analiza Twojego budynku, która wskazuje, gdzie ucieka najwięcej ciepła i jakie prace termomodernizacyjne przyniosą największe korzyści. Dzięki niemu masz pewność, że inwestujesz w rozwiązania, które realnie poprawią efektywność energetyczną Twojego domu, a nie tylko wydajesz pieniądze. To podstawa do racjonalnego planowania i maksymalizacji oszczędności.

Prefinansowanie, czyli zaliczka dla wykonawcy jak to działa i kto może skorzystać?

Prefinansowanie to bardzo korzystna opcja, która ułatwia realizację inwestycji beneficjentom z podwyższonego i najwyższego progu dofinansowania. Polega ono na tym, że część dotacji (do 50% wartości umowy z wykonawcą) jest wypłacana wykonawcy jako zaliczka jeszcze przed rozpoczęciem prac. To eliminuje konieczność wykładania dużych kwot z własnej kieszeni na start. Aby skorzystać z prefinansowania, musisz współpracować z wykonawcą, który jest zarejestrowany w programie lub który podpisze z Tobą umowę o realizację prac, a następnie złożyć wniosek o prefinansowanie za pośrednictwem operatora programu (zazwyczaj jest to gmina lub WFOŚiGW). To rozwiązanie znacznie przyspiesza i ułatwia rozpoczęcie inwestycji.

Lista ZUM: Twój niezbędnik przy wyborze urządzeń i materiałów

Czym jest Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów i dlaczego jest tak ważna?

Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM) to oficjalny katalog NFOŚiGW, zawierający zweryfikowane i rekomendowane urządzenia oraz materiały, które spełniają rygorystyczne normy efektywności energetycznej i ekologicznej. Jest to absolutnie kluczowy element programu „Czyste Powietrze”, ponieważ dofinansowanie na pompy ciepła, kotły zgazowujące drewno oraz kotły na pellet jest możliwe tylko w przypadku wyboru urządzeń znajdujących się na tej liście. Celem ZUM jest zapewnienie, że instalowane urządzenia są wysokiej jakości, efektywne i rzeczywiście przyczyniają się do poprawy jakości powietrza, chroniąc beneficjentów przed zakupem niesprawdzonych lub nieefektywnych rozwiązań.

Jak korzystać z listy ZUM, aby mieć pewność uzyskania dotacji?

Korzystanie z Listy ZUM jest proste, ale wymaga uwagi. Oto kilka praktycznych wskazówek, które jako ekspert mogę Ci polecić:

• Zawsze sprawdzaj aktualność: Lista ZUM jest regularnie aktualizowana, dlatego przed podjęciem decyzji o zakupie urządzenia, upewnij się, że wybrany model nadal się na niej znajduje.
• Weryfikuj parametry: Porównaj parametry techniczne wybranego urządzenia z tymi podanymi na Liście ZUM. Muszą być one zgodne, aby dotacja została przyznana.
• Zapisz numer wpisu: Każde urządzenie na liście ma unikalny numer wpisu. Zapisz go i upewnij się, że wykonawca również go uwzględni w dokumentacji.
• Gdzie znaleźć: Listę ZUM znajdziesz na oficjalnej stronie internetowej programu „Czyste Powietrze” lub na stronach NFOŚiGW.

Dzięki temu masz pewność, że Twoja inwestycja spełni wszystkie wymogi programu.

Pompy ciepła i kotły na biomasę tylko z certyfikatem jakości

W przypadku pomp ciepła i kotłów na biomasę (pellet, drewno zgazowywane) program „Czyste Powietrze” stawia na certyfikowane urządzenia wysokiej jakości. Oznacza to, że muszą one posiadać odpowiednie certyfikaty potwierdzające ich efektywność i zgodność z normami (np. certyfikat KEYMARK dla pomp ciepła). Te certyfikaty są gwarancją, że urządzenie zostało przetestowane i spełnia określone standardy, co przekłada się na jego niezawodność, wydajność i bezpieczeństwo. Wybierając urządzenia z Listy ZUM, automatycznie wybierasz te, które posiadają niezbędne certyfikaty, co daje Ci spokój ducha i pewność, że Twoja inwestycja jest solidna i zgodna z wymogami programu.

Jak złożyć wniosek: praktyczny poradnik krok po kroku

Zbieranie dokumentów: co przygotować przed wypełnieniem formularza?

Zanim przystąpisz do wypełniania wniosku, przygotuj sobie komplet niezbędnych dokumentów i informacji. To znacznie usprawni cały proces. Będziesz potrzebować:

• Dowodu osobistego wnioskodawcy.
• Numeru księgi wieczystej nieruchomości.
• Aktu własności lub współwłasności budynku.
• Danych o dochodach (np. PIT za poprzedni rok, zaświadczenie z gminy o dochodach).
• Danych technicznych budynku (np. powierzchnia użytkowa, rok budowy).
• W przypadku kompleksowej termomodernizacji audytu energetycznego.
• Ofert od wykonawców na planowane prace (jeśli ubiegasz się o prefinansowanie lub chcesz mieć już wstępne koszty).
• Numeru rachunku bankowego, na który ma zostać wypłacona dotacja.

Wniosek online przez Portal Beneficjenta instrukcja obsługi

Najwygodniejszą i najszybszą formą złożenia wniosku jest skorzystanie z Portalu Beneficjenta na stronie gov.pl. Oto jak to zrobić krok po kroku:

1. Rejestracja: Załóż konto na Portalu Beneficjenta. Będziesz potrzebować profilu zaufanego lub e-dowodu do potwierdzenia tożsamości.
2. Wybór wniosku: Po zalogowaniu wybierz opcję złożenia wniosku o dofinansowanie w programie „Czyste Powietrze”.
3. Wypełnianie formularza: Uzupełnij wszystkie wymagane pola. System poprowadzi Cię przez kolejne sekcje, pytając o dane osobowe, dane nieruchomości, informacje o planowanych pracach i dochodach.
4. Załączanie dokumentów: Wgraj skany lub zdjęcia wszystkich wymaganych dokumentów, które przygotowałeś wcześniej. Upewnij się, że są czytelne.
5. Weryfikacja i wysyłka: Dokładnie sprawdź cały wniosek, aby uniknąć błędów. Następnie wyślij go elektronicznie. Otrzymasz potwierdzenie złożenia wniosku.

Rola gminy i WFOŚiGW gdzie szukać pomocy i konsultacji?

Nie musisz przechodzić przez ten proces samodzielnie! Wiele gmin w Polsce prowadzi gminne punkty konsultacyjno-informacyjne, gdzie możesz uzyskać bezpłatną pomoc w wypełnianiu wniosków, konsultacje dotyczące programu oraz wsparcie w kompletowaniu dokumentów. To doskonałe miejsce, aby rozwiać wszelkie wątpliwości. Dodatkowo, zawsze możesz skontaktować się z właściwym dla Twojego województwa Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW), który jest operatorem programu i udziela szczegółowych informacji oraz wsparcia technicznego.

Najczęstsze błędy we wnioskach i jak ich unikać, by przyspieszyć decyzję

Jako ekspert, widzę, że wiele wniosków jest odrzucanych lub wymaga uzupełnień z powodu powtarzających się błędów. Oto najczęstsze z nich i porady, jak ich unikać:

• Brak kompletu dokumentów: Upewnij się, że załączyłeś wszystkie wymagane skany. Sprawdź listę kontrolną programu.
• Błędy w danych: Dokładnie zweryfikuj wszystkie dane osobowe, adresowe i dotyczące nieruchomości. Każda pomyłka może opóźnić proces.
• Niezgodność urządzeń z Listą ZUM: To jeden z najczęstszych błędów. Zawsze wybieraj urządzenia z aktualnej Listy ZUM i upewnij się, że ich parametry są zgodne.
• Nieprawidłowe obliczenia dochodów: Dokładnie oblicz swój dochód zgodnie z wytycznymi programu, aby zakwalifikować się do odpowiedniego poziomu dofinansowania. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z gminą.
• Brak audytu energetycznego: Jeśli ubiegasz się o kompleksową termomodernizację z najwyższym dofinansowaniem, audyt jest obowiązkowy.

Precyzja i dokładność to klucz do szybkiej i pozytywnej decyzji.

Od wniosku do wypłaty: co dzieje się po złożeniu dokumentów?

Weryfikacja wniosku, podpisanie umowy i realizacja inwestycji

Po złożeniu wniosku online lub w WFOŚiGW, rozpoczyna się proces weryfikacji. WFOŚiGW dokładnie sprawdza poprawność i kompletność Twoich dokumentów. Jeśli pojawią się jakieś braki lub błędy, zostaniesz wezwany do ich uzupełnienia. Po pozytywnej weryfikacji, otrzymasz propozycję umowy o dofinansowanie. Po jej podpisaniu (często elektronicznie), możesz rozpocząć realizację inwestycji zgodnie z planem przedstawionym we wniosku. Pamiętaj, aby zbierać wszystkie faktury i dokumenty potwierdzające wykonanie prac.

Jak prawidłowo rozliczyć dotację i złożyć wniosek o płatność?

Po zakończeniu wszystkich prac objętych dofinansowaniem, musisz prawidłowo rozliczyć dotację. W tym celu składasz wniosek o płatność do WFOŚiGW. Do wniosku o płatność należy dołączyć wszystkie niezbędne dokumenty, takie jak:

• Faktury VAT za zakupione materiały i urządzenia oraz wykonane usługi.
• Protokoły odbioru prac (jeśli wymagane).
• Potwierdzenia zapłaty za faktury.
• Dokumentację fotograficzną przed i po realizacji inwestycji.

Kluczowe jest, aby wszystkie dokumenty były zgodne z umową o dofinansowanie i przedstawiały koszty kwalifikowane. Pamiętaj o terminowości masz określony czas na rozliczenie inwestycji od momentu podpisania umowy.

Przeczytaj również: Czyste Powietrze: Rozlicz dotację do 2032! Poznaj wszystkie terminy

Czy program "Czyste Powietrze" można łączyć z ulgą termomodernizacyjną?

Tak, program „Czyste Powietrze” można łączyć z ulgą termomodernizacyjną, co stanowi dodatkową korzyść dla beneficjentów. Zasada jest prosta: ulga termomodernizacyjna dotyczy tych kosztów inwestycji, które nie zostały pokryte dotacją z programu „Czyste Powietrze”. Oznacza to, że jeśli np. koszt pompy ciepła wyniósł 30 000 zł, a Ty otrzymałeś 20 000 zł dotacji, pozostałe 10 000 zł możesz odliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej od podstawy opodatkowania. To pozwala na jeszcze większe obniżenie realnego kosztu inwestycji i zwiększenie jej opłacalności.