Limity CO2 dla aut: Euro 6d, Euro 7, podatki. Czy zapłacisz więcej?

Normy emisji CO2 dla samochodów: Kluczowe informacje o limitach i ich wpływie na kierowców

Kontekst unijny i polski: Od norm Euro do podatków

Unia Europejska od lat konsekwentnie dąży do redukcji emisji gazów cieplarnianych, a sektor transportu jest jednym z kluczowych obszarów tych działań. Cele redukcji emisji CO2 dla floty producentów samochodów są coraz bardziej rygorystyczne: do 2029 roku średnia emisja ma wynosić 93,6 g/km, do 2030 roku 49,5 g/km, a od 2035 roku ma osiągnąć 0 g/km, co w praktyce oznacza zakaz sprzedaży nowych aut spalinowych. Te ambitne cele mają bezpośrednie przełożenie na Polskę, gdzie obserwujemy rosnące znaczenie emisji CO2 w kontekście planowanych podatków od posiadania aut spalinowych oraz wprowadzanych w miastach Stref Czystego Transportu (SCT). Jako kierowcy, musimy być świadomi tych zmian, ponieważ będą one miały realny wpływ na nasze portfele i możliwości poruszania się po miastach.

Różnica między normą Euro a limitem CO2: Co naprawdę musisz wiedzieć?

Wielu kierowców myli normy Euro z bezpośrednimi limitami emisji CO2, co jest powszechnym, choć zrozumiałym, nieporozumieniem. W rzeczywistości normy Euro, takie jak Euro 6 czy nadchodząca Euro 7, koncentrują się głównie na innych zanieczyszczeniach, takich jak tlenki azotu (NOx), tlenek węgla (CO), węglowodory (THC) czy cząstki stałe (PM). Nie określają one bezpośredniego, indywidualnego limitu CO2 dla pojedynczego samochodu. Limity emisji CO2 są narzucane na całą flotę sprzedanych aut danego producenta, co ma skłaniać firmy do oferowania bardziej ekologicznych modeli. Mimo to, w świadomości kierowców normy Euro są silnie powiązane z ogólnym poziomem emisji pojazdu, a wyższa norma Euro zazwyczaj oznacza niższe emisje, w tym również CO2, choć nie jest to bezpośrednio regulowane.

WLTP vs NEDC: Dlaczego dane o emisji w nowszych autach wydają się wyższe?

Jeśli porównywałeś dane o emisji CO2 dla starszych i nowszych samochodów, mogłeś zauważyć, że te nowsze często wykazują wyższe wartości, mimo postępu technologicznego. Wynika to ze zmiany procedury pomiarowej. Do 2017 roku obowiązywał cykl testowy NEDC (New European Driving Cycle), który był krytykowany za bycie zbyt optymistycznym i nierealistycznym. Od 2018 roku zastąpiła go procedura WLTP (Worldwide Harmonized Light Vehicles Test Procedure), która jest znacznie bardziej rygorystyczna i lepiej oddaje realne warunki jazdy. W rezultacie wartości emisji CO2 mierzone według WLTP są z reguły o 20-30% wyższe niż te z NEDC, co lepiej odzwierciedla rzeczywiste zużycie paliwa i emisję spalin podczas codziennej eksploatacji. To ważna informacja, która pozwala na bardziej rzetelne porównania i świadome wybory.

Normy emisji CO2: Jak odczytać dane dla Twojego samochodu?

Wyjaśnienie tabeli: Orientacyjne wartości CO2 dla poszczególnych norm Euro

Jak już wspomniałem, normy Euro nie narzucają ścisłych, indywidualnych limitów CO2 dla pojedynczego samochodu. Z tego powodu poniższa tabela przedstawia wartości orientacyjne, które mają na celu ułatwienie zrozumienia ogólnych trendów emisyjnych w zależności od normy spalin. Pamiętaj, że rzeczywiste wartości emisji CO2 dla Twojego pojazdu mogą się znacząco różnić w zależności od konkretnego modelu, wersji silnikowej, wyposażenia (np. rozmiaru kół), a nawet skrzyni biegów. Traktuj te dane jako ilustrację, która pomoże Ci zorientować się, w jakim przedziale emisyjnym mieści się Twoje auto lub pojazd, który rozważasz kupić.

Gdzie w dokumentach znaleźć oficjalną wartość emisji CO2 dla Twojego pojazdu? (rubryka V.7)

Aby poznać oficjalną wartość emisji CO2 dla Twojego samochodu, wystarczy zajrzeć do dowodu rejestracyjnego. Znajdziesz ją w rubryce V.7. Dla nowszych aut, zarejestrowanych po 2018 roku, będą to wartości mierzone według procedury WLTP. Wartość ta jest również dostępna w świadectwie homologacji pojazdu. To właśnie ta liczba będzie brana pod uwagę w przypadku wszelkich opłat czy regulacji związanych z emisją spalin.

Tabela: Orientacyjne wartości emisji CO2 (g/km) dla silników benzynowych i Diesla wg norm

Uwaga: Powyższe wartości są orientacyjne i uśrednione dla typowych samochodów osobowych. Rzeczywiste emisje mogą się różnić w zależności od modelu, silnika, wyposażenia i warunków jazdy.

Norma Euro 6d: Aktualny standard i co oznacza dla kierowców

Główne założenia i limity emisyjne normy Euro 6

Norma Euro 6d to obecnie obowiązujący standard dla nowo rejestrowanych samochodów osobowych w Polsce i Unii Europejskiej. Jej wprowadzenie było znaczącym krokiem w kierunku ograniczenia emisji szkodliwych substancji. Kluczowym elementem Euro 6d jest wprowadzenie testów w rzeczywistych warunkach jazdy (RDE Real Driving Emissions), które znacznie lepiej odzwierciedlają emisje pojazdów na drodze, a nie tylko w warunkach laboratoryjnych. Chociaż norma ta koncentruje się przede wszystkim na limitach tlenków azotu (NOx) i cząstek stałych (PM), to pośrednio wpływa również na emisję CO2, ponieważ producenci dążą do ogólnej poprawy efektywności silników. Pamiętajmy, że cele CO2 są nadal rozliczane na poziomie floty producenta, co skłania ich do oferowania szerokiej gamy pojazdów o niskiej emisji.

Jak sprawdzić, czy Twój samochód spełnia normę Euro 6d?

Sprawdzenie, jaką normę Euro spełnia Twój samochód, jest stosunkowo proste i może okazać się kluczowe w kontekście planowanych Stref Czystego Transportu. Najłatwiej znajdziesz tę informację w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Często jest ona podana w rubryce "Adnotacje urzędowe" lub w sekcji dotyczącej danych technicznych. W niektórych przypadkach norma Euro może być również wskazana w świadectwie homologacji pojazdu. Jeśli masz wątpliwości, możesz skontaktować się z autoryzowanym serwisem lub producentem samochodu, podając numer VIN. Wartość ta jest istotna, ponieważ to właśnie ona będzie decydować o możliwości wjazdu do wielu stref ekologicznych.

Euro 7: Czy rewolucja w emisji spalin została odwołana?

Co ostatecznie znalazło się w normie Euro 7 i jak wpłynie na CO2?

Pierwotne plany dotyczące normy Euro 7 były niezwykle ambitne i zapowiadały prawdziwą rewolucję w zakresie emisji spalin. Jednak po długich negocjacjach i uwzględnieniu obaw producentów samochodów, ostateczna wersja normy okazała się znacznie mniej rygorystyczna. Najważniejsza informacja dla kierowców i dla kontekstu emisji CO2 jest taka, że norma Euro 7 utrzymuje limity emisji CO2 dla samochodów osobowych i dostawczych na poziomie normy Euro 6. Oznacza to, że nie ma nowych, zaostrzonych limitów CO2 w samej normie spalin. Zamiast tego Euro 7 skupia się na innych zanieczyszczeniach, takich jak cząstki stałe z hamulców i opon, a także na długowieczności systemów kontroli emisji, co ma zapewnić ich efektywność przez cały okres eksploatacji pojazdu.

Od kiedy nowe przepisy będą obowiązywać w Polsce?

Wprowadzenie normy Euro 7 będzie przebiegać w dwóch etapach. Od 1 lipca 2025 roku wszystkie nowe modele pojazdów wprowadzane na rynek Unii Europejskiej będą musiały spełniać te nowe standardy. Następnie, od 1 lipca 2027 roku, norma Euro 7 będzie obowiązywać dla wszystkich nowo rejestrowanych pojazdów, niezależnie od tego, czy są to zupełnie nowe modele, czy te już dostępne na rynku. Warto zapamiętać te daty, ponieważ będą one wyznacznikiem dla producentów i importerów samochodów.

Euro 7 a rynek samochodów używanych: Czego można się spodziewać?

Mimo że norma Euro 7 nie zaostrza bezpośrednio limitów CO2 dla pojedynczych aut, jej wprowadzenie może mieć pośredni wpływ na rynek samochodów używanych. Nowe regulacje zawsze skłaniają producentów do inwestowania w nowsze, bardziej ekologiczne technologie, co może przyspieszyć dezinwestycję w starsze modele spalinowe. Może to wpłynąć na wartość rezydualną starszych pojazdów, zwłaszcza tych o niższych normach Euro, które mogą stać się mniej atrakcyjne w obliczu rosnących wymagań środowiskowych. Co więcej, chociaż sama norma Euro 7 nie zmienia limitów CO2, to w kontekście Stref Czystego Transportu (SCT) normy Euro są kluczowe. Im starsza norma Euro, tym większe ryzyko ograniczeń wjazdu do miast, co z kolei może obniżyć popyt i wartość starszych aut na rynku wtórnym.

Finansowe konsekwencje emisji CO2 dla polskich kierowców

Akcyza od samochodu a emisja CO2: Jak jest teraz?

Obecnie w Polsce wysokość podatku akcyzowego od samochodów osobowych jest uzależniona przede wszystkim od pojemności silnika, a nie bezpośrednio od emisji CO2. Dla samochodów z silnikami o pojemności do 2000 cm³ stawka akcyzy wynosi 3,1%, natomiast dla pojazdów z silnikami powyżej 2000 cm³ 18,6%. Wyjątkiem są hybrydy i samochody elektryczne, które korzystają z preferencyjnych stawek lub zwolnień. Chociaż emisja CO2 nie jest bezpośrednim czynnikiem wpływającym na akcyzę, to większe, mocniejsze silniki, obciążone wyższą akcyzą, zazwyczaj charakteryzują się również wyższą emisją CO2. Warto jednak pamiętać, że to się może zmienić.

Nowy podatek od aut spalinowych: Kto zapłaci najwięcej?

Jednym z kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy jest wprowadzenie nowego podatku od posiadania aut spalinowych. Chociaż szczegóły wciąż są dopracowywane, to wszystko wskazuje na to, że wysokość tego podatku będzie uzależniona od roku produkcji pojazdu oraz poziomu emisji CO2 lub normy Euro. Oznacza to, że właściciele starszych, bardziej emisyjnych aut będą obciążeni wyższymi opłatami. Celem tego rozwiązania jest zniechęcenie do posiadania najbardziej zanieczyszczających środowisko pojazdów i promowanie zakupu nowszych, bardziej ekologicznych modeli. To będzie realna zmiana, która dotknie wielu polskich kierowców, zwłaszcza tych, którzy posiadają starsze samochody.

Wpływ emisji CO2 na ubezpieczenie i wartość rezydualną pojazdu

Wysoka emisja CO2, choć nie zawsze bezpośrednio, może mieć pośrednie konsekwencje finansowe. Wzrost świadomości ekologicznej oraz przyszłe regulacje mogą sprawić, że firmy ubezpieczeniowe zaczną uwzględniać poziom emisji w kalkulacji składek, traktując bardziej emisyjne pojazdy jako mniej pożądane. Co więcej, na rynku wtórnym, w miarę zaostrzania się przepisów i rosnących opłat, samochody o wysokiej emisji CO2 mogą tracić na wartości rezydualnej. Potencjalni nabywcy będą coraz częściej zwracać uwagę na ten parametr, przewidując przyszłe koszty eksploatacji i ograniczenia wjazdu do miast. W efekcie, auto z niską emisją CO2 może okazać się lepszą inwestycją na dłuższą metę.

Strefy Czystego Transportu a emisja CO2: Kto wjedzie do miasta?

Jak normy Euro (i pośrednio CO2) decydują o możliwości wjazdu do SCT?

Strefy Czystego Transportu (SCT) to mechanizm, który ma na celu poprawę jakości powietrza w miastach poprzez ograniczenie wjazdu najbardziej zanieczyszczających pojazdów. W Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach, ograniczenia wjazdu do SCT opierają się głównie na normie Euro, jaką spełnia dany pojazd. Chociaż nie jest to bezpośrednio emisja CO2, to norma Euro jest z nią silnie skorelowana im wyższa (nowsza) norma Euro, tym statystycznie niższa emisja CO2 i innych zanieczyszczeń. Oznacza to, że samochody z wyższą normą Euro (np. Euro 5, 6) mają łatwiejszy dostęp do SCT, podczas gdy starsze pojazdy (np. Euro 1, 2, 3) mogą być stopniowo wykluczane. To kluczowa informacja dla mieszkańców miast i osób planujących do nich wjazd.

Przykłady działających i planowanych SCT w największych polskich miastach

• Warszawa: Wprowadza SCT etapami. Od 1 lipca 2024 roku do strefy nie wjadą samochody benzynowe starsze niż 27 lat (norma Euro 2) i diesle starsze niż 18 lat (norma Euro 4). W kolejnych latach wymagania będą zaostrzane.
• Kraków: Pierwotnie planował wprowadzenie SCT od lipca 2024 roku, ale po protestach mieszkańców i decyzji radnych plany zostały wstrzymane. W przyszłości jednak temat prawdopodobnie powróci.
• Wrocław, Poznań, Gdańsk: To kolejne miasta, które analizują lub planują wprowadzenie własnych Stref Czystego Transportu. Zasady mogą się różnić, ale wspólnym mianownikiem będzie oparcie ograniczeń na normach Euro.

Jak świadomie wybrać auto z niską emisją CO2

Porównanie technologii: Hybrydy, benzyna, diesel co jest dziś najbardziej opłacalne?

Wybór technologii napędowej ma kluczowe znaczenie dla emisji CO2 i przyszłych kosztów. Samochody z silnikami Diesla, choć często oszczędne na długich trasach, są obciążone wyższą emisją tlenków azotu i cząstek stałych, co może być problemem w SCT. Silniki benzynowe są bardziej uniwersalne, ale ich emisja CO2 bywa wyższa, szczególnie w ruchu miejskim. Hybrydy (HEV, PHEV) wydają się obecnie dobrym kompromisem, oferując niższe zużycie paliwa i emisję CO2, zwłaszcza w mieście, dzięki wsparciu silnika elektrycznego. Hybrydy typu plug-in (PHEV) dodatkowo pozwalają na jazdę w trybie całkowicie elektrycznym na krótszych dystansach. Samochody elektryczne (BEV) to oczywiście zerowa emisja lokalna, ale ich cena i infrastruktura ładowania wciąż stanowią wyzwanie dla wielu kierowców.

Na co zwrócić uwagę w specyfikacji technicznej przy zakupie nowego i używanego auta?

• Emisja CO2 (g/km): Zawsze szukaj tej wartości w specyfikacji technicznej lub w rubryce V.7 dowodu rejestracyjnego. Dla nowszych aut będzie to wartość WLTP. Pamiętaj, im niższa, tym lepiej.
• Norma Euro: Upewnij się, jaką normę Euro spełnia pojazd. Dla samochodów używanych jest to szczególnie ważne w kontekście przyszłych SCT.
• Zużycie paliwa: Jest ściśle skorelowane z emisją CO2. Niższe zużycie paliwa oznacza niższą emisję. Zwróć uwagę na dane WLTP, które są bardziej realistyczne.
• Rodzaj silnika: Małe silniki benzynowe z turbodoładowaniem często oferują dobrą równowagę między osiągami a emisją. Hybrydy są zazwyczaj najbardziej efektywne w mieście.
• Waga i rozmiar pojazdu: Cięższe i większe auta zazwyczaj mają wyższą emisję CO2, nawet z tym samym silnikiem.

Przeczytaj również: EU ETS w Polsce: Jak handel emisjami CO2 kształtuje Twoje rachunki?

Praktyczne wskazówki, jak obniżyć emisję CO2 podczas codziennej jazdy

• Ekonomiczny styl jazdy: Unikaj gwałtownego przyspieszania i hamowania. Płynna jazda z utrzymywaniem stałej prędkości znacząco obniża zużycie paliwa i emisję CO2.
• Regularny serwis: Sprawny silnik i systemy oczyszczania spalin działają efektywniej. Regularne przeglądy i wymiana filtrów to podstawa.
• Prawidłowe ciśnienie w oponach: Niedopompowane opony zwiększają opory toczenia, a tym samym zużycie paliwa i emisję CO2. Sprawdzaj ciśnienie regularnie.
• Odciążenie pojazdu: Niepotrzebne przedmioty w bagażniku czy na dachu (np. bagażnik rowerowy poza sezonem) zwiększają masę i opory powietrza, co przekłada się na wyższe zużycie paliwa.
• Wyłączanie silnika na postoju: Jeśli stoisz dłużej niż kilkanaście sekund (np. w korku), wyłącz silnik. Nowoczesne auta mają system Start/Stop, który robi to automatycznie.